Uluslararası ticarette teslim şekilleri
Incoterms teslim şekilleri 4 grupta bir araya getirilmiştir. Toplamda 11 teslim şekli bulunmaktadır: E, F, C ve D.
E Grubu, Ex grubu demektir ve çıkışı ifade eder. Eşyanın çıkışını ilgilendiren teslim şekilleri E harfi ile başlamaktadır.
F Grubu teslim şekillerinde önemli olan nokta navlunun ihracatçı tarafından değil, ithalatçı tarafından ödendiğidir. Bu durumu ilgilendiren tüm teslim şekilleri F harfi ile başlamaktadır.
C Grubu teslim şekilleri, navlunun ihracatçı tarafından ödendiği bilgisini vermektedir. Konu ile ilgili tüm teslim şekilleri C harfi ile başlamaktadır.
D Grubu ise eşyanın varış noktası odak alınmış demektir. İlgili teslim şekilleri D harfi ile başlamaktadır.
Tüm taşıma çeşitlerinde (kara, hava, deniz, demiryolu) kullanılan teslim şekilleri aşağıda belirtildiği gibidir.
EXW (Ex Works – Fabrikada Teslim): İhracatçının iş yerinde teslim
Satıcıyı (ihracatçıyı) en az zahmete sokan teslim şeklidir. Satıcının ürününü hazırlayıp kapısına (depo, fabrika) bırakması yeterlidir. Geri kalan süreç ithalatçıya aittir. Eşyanın kapıdan alınıp nakliye firmasıyla taşınması, her iki ülkedeki gümrük işlemleriyle ilgilenilmesi tamamıyla ithalatçının sorumluluğundadır.
FCA (Free Carrier – Taşıyıcıya Teslim): Taşıyıcıya teslim
İhracatçının kendi kapısından eşyayı teslim etmesindense taşıyıcı firma ile ortak belirlenmiş bir noktaya veya taşıyıcının antreposuna teslim etmesiyle gerçekleşen teslim şeklidir. Eşya taşıyıcının eline geçene kadar olan süreçte asıl sorumlu ihracatçıdır.
CPT (Carriage Paid To – Taşıma Ücreti Ödenmiş Olarak): Taşıma ücreti ödenmiş teslim
İhracatçı eşyanın hazırlanmasından, navlun süreçleriyle ilgilenilmesinden sorumludur. Navlunu varış yerine kadar ihracatçı öder; ancak risk, eşya ilk taşıyıcıya teslim edildiği an ithalatçıya geçer. İthalatçı gümrük işlemlerini halletmekle ve deposuna boşaltımını yapmakla yükümlüdür.
CIP (Carriage and Insurance Paid To – Taşıma ve Sigorta Ücreti Ödenmiş Olarak): Sigorta ve Taşıma ödenmiş teslim
Kullanım şekli CPT ile birebir aynıdır. Ek olarak, eşyanın varış yerine kadar olan taşıması sırasında başına bir şey gelirse sigorta karşılamasını ihracatçı üstlenmektedir.
DDP (Delivered Duty Paid – Gümrük Vergisi Ödenmiş Olarak Teslim): Gümrük vergileri ödenmiş teslim
EXW teslim şeklinin tam tersi olarak kullanılan teslim şeklidir. İhracatçı eşyayı hazırlayıp, nakliye ve her iki ülkedeki gümrük işlemlerini halletmekten sorumludur. İthalatçı bu durumda sadece eşyayı belirlenen yerde teslim almaktan sorumludur.
DAP (Delivered at Place – Belirlenen Yerde Teslim): Belirlenen yerde teslim
İhracatçı ticarete konu eşyayı yükleyip, ülkesindeki gümrük işlemlerini hallederek ithalatçıyla kararlaştırılan yere (antrepo, terminal, liman, ithalatçı deposu) ulaştırır akabinde boşaltmasını da ithalatçıya bırakır. Boşaltma işleminin yanı sıra alıcı ülke gümrük işlemleri, oluşabilecek masraflar da ithalatçıya aittir.
DPU (Delivered at Place Unloaded – Boşaltılmış Olarak Belirlenen Yerde Teslim): Belirlenen yerde boşaltılmış teslim
Bakıldığında yapılan iş DAP teslim şekli ile neredeyse aynıdır. Tek fark, eşyanın varış yerinde boşaltılması işini ihracatçının üstlenmesidir. İhracatçı eşyayı ilgili depoya bizzat indirmekle yükümlüdür.
Deniz yolu veya iç su yolu taşımacılığında kullanılan teslim şekilleri aşağıda belirtildiği gibidir.
FAS (Free Alongside Ship – Gemi Doğrultusunda Teslim): Gemi yanında teslim
İhracatçı eşyanın hazırlığını yapar, limana getirir ve geminin yanına bırakır. Gemiye yükleme yapmaz ve gümrük işlemlerini halleder. Böylelikle eşyanın gemiye yüklenmesi, boşaltılması, nakliye bedeli, sigorta bedeli ithalatçıya ait olmuş olur.
FOB (Free on Board – Gemide Teslim): Gemi bordasında teslim
FAS teslim şekli ile işlemleri aynı olmakla beraber tek fark yalnızca limana, gemi yanına bırakılan yükün FOB teslim şeklinde gemi üzerine koyulması yönündedir. Geri kalan süreç FAS’da olduğu gibi tekrarlanır.
CFR (Cost and Freight – Masraflar ve Navlun): Navlun ödenmiş teslim
CPT teslim şeklinde bahsetmiş olduğumuz aksiyon aynen geçerlidir. Ayrı bir ad almasının tek sebebi, yalnızca deniz yolu taşımacılığında kullanılan bir teslim şekli olmasıdır.
CIF (Cost, Insurance and Freight – Masraflar, Sigorta ve Navlun): Sigorta, masraflar ve navlun ödenmiş teslim
CFR şartları aynen geçerlidir. Tek fark, ihracatçının deniz sigortası yaptırmasıdır.
